روسها با دست های پر به افغانستان باز می گردند


روس ها، با دست های پر

به افغانستان باز می گردند

یونگه ولت 21.07.2010- ترجمه رضا نافعی

سیاستمداران و نظامیان  غرب پیوسته از  رهبری روسیه می خواهند «برای حل مسئله افغانستان سهم بیشتری برعهده بگیرد.» مثلا  » آندرس  فوگ راسموسن » که از دسامبر 2009 دبیرکلی ناتو را بعهده دارد، در دیداری ماه دسامبر 2009 خود از مسکو از پرزیدنت  «مدودیف » و «پوتین » رئیس جمهور و نخست وزیر روسیه خواست تا سلاح های جنگی بیشتری برای جنگ در افغانستان در اختیار ناتو بگذارند.

خواست راسموسن به مذاکرات پیشین وی باراک اوباما باز می گردد. «یوزف برامل» کارشناس امور آمریکا در «انجمن سیاست خارجی آلمان» پس از سفر راسموسن به مسکو گفت «او از قول و قراری سخن می گوید که قبلا میان اوباما و مدودیف گذاشته شده بود «. مدودیف هم به دولت خود گوشزد کرد که به خواست های ناتو با نظر مساعد برخورد کند.

گوشت دم توپ روسی

اگر قرا بود خواست های ناتو انجام شود، کمک روسیه برای جنگ در افغانستان به هیچ وجه محدود به تقاضاهای راسموسن در مسکو نمی شد. از نظر واشنگتن و بروکسل بهترین حالت آنست که روسیه در این ماجرا شرکت مستقیم داشته باشد و گوشت دم توپ در اختیار فرمانده آمریکائی ناتو قرار دهد. ولی در روسیه کسی تن به اجرای این خواست نخواهد داد. شکستی که در جنگ سالهای 1979 تا 1989 در منطقه هندو کش به شوروی وارد آمد در حافظه تاریخی روس ها سخت جای گرفته است. 15 هزار کشته و دهها هزار معلول آن جنگ  هشداری است برای روسها.

از این رو «نیکلای پاتروشف » دبیر شورای امنیت فدراسیون روسیه، در فوریه 2010 در برابر طرح دوباره این خواست توسط نمایندگان رسمی پیمان اتلانتیک شمالی، یکبار دیگر تصریح کرد که روسیه تحت هیچ شرطی در نظر ندارد تن به چنین کاری بدهد و «ما مطلقا مخالف شرکت نظامیان خود در عملیات افغانستان هستیم . کلید حل مسئله افغانستان  نظامی نیست، بلکه در مسالمت است» .

از اعزام نیروی انسانی که بگذریم، روسیه از ماجراجوئی ناتو در افغانستان حمایت های چند جانبه می کند. بلافاصله پس ازشروع عملیات نظامی که برچسب: «عملیات ضد ترور» داشت کمک های روسیه  هم آغاز شد. در آنزمان کرملین تصمیم گرفت استقرار پایگاه های نظامی ناتو در قرقیزستان، ازبکستان و تاجیکستان را بپذیرد. یعنی در منطقه ای که روسیه آنرا منطقه بلاواسطه نفوذ خود می داند.

حمایت از کرزای و ناتو

رهبری روسیه قبل از این تاریخ هم از رژیم  دست نشانده آمریکا حمایت کرده بود. پرزیدنت کرزای در بهار 2002 به مسکو سفر کرد. در این سفر یک سلسله قرار داد بین دوطرف امضاء شد و روسیه متعهد گشت در بازسازی زیربنای افغانستان که در زمان جنگ ویران شده بود و همچنین در زمینه انرژی و در اختیار گذاشتن تجهیزات کشاورزی و صنعتی و پروژه های غیر نظامی دیگر به افغانستان کمک کند. افزون براین روسیه 11 و نیم  میلیارد دلار بدهی افغانستان  را بخشید.

پروژه هائی که باید بازسازی شوند اکثرا پروژه هائی هستند که بودجه آنرا قبلا شوروی تامین می کرد. شوروی از سالهای پنجاه بویژه پس از انقلاب دموکراتیک 1978 تا پایان دهه هشتاد کمک های عمرانی وسیع برای توسعه صنایع و زیرساخت و همچنین کشاورزی بافغانستان کرده بود. در این دوران 142 پروژه بزرگ تحقق یافت. 183 پروژه مهم دیگر نیز در دست اجرا بودند که نیروهای نظامی شوروی افغانستان را ترک کردند.(3 )

روسیه کمک های دیگری نیز به رژیم کرزای می کند، از جمله دادن آموزش به نیروی پلیس و نیروهای نظامی. افزون بر این اطلاعات امنیتی  و نیز اسلحه در اختیار کابل می گذارد، حتی هلیکوپتر و تجهیزات رسانه ای نیز به آن می فروشد.

آنچه در ار تباط با  پشتیبانی  از نیروهای فعال ناتو در افغانستان در مرکز اهمیت قرا ر دارد تامین ملزومات جبهه از جمله اعزام نیرو و تجهیزات از منطقه تحت تسلط روسیه است. توافقنامه برای حمل مواد و احتیاجات غیر نظامی برای واحد های رزمی را پوتین در حاشیه کنفرانس سران ناتو در آوریل 2008 در بوخارست امضاء کرد. اوباما و مدودیف در ژوئیه 2009 آنرا گسترش دادند و حمل تجهیزات نظامی از طریق هوا و  راه آهن را نیز به آن افزودند. این توافق قبلا فقط با آلمان، فرانسه و اسپانیا صورت گرفته بود.

در پی افزایش حملات شورشیان افغان به کاروان های تجهیزات از مسیر کراچی و گردنه خیبر به پاکستان و افغانستان، اهمیت مسیر روسیه و کشورهای آسیای مرکزی برای جنگ ناتو پیوسته بیشتر می شود. طبق توافقنامه موجود تا سالی 4500 پرواز از فراز منطقه روسیه مجاز است. همزمان با آن محمولات فراوانی از طریق بنادر»  لتلاند » و راه آهن روسیه و قزاقستان به افغانستان حمل می گردد.

کرملین نه تنها با حمل و نقل محمولات، اسلحه و سرباز از خاک خود موافقت می کند بلکه در حمل ونقل آن در افغانستان نیز سهیم است.  خبرگزاری » ریا نووستی » روز اول ژوئیه سال جاری گزارش داد که بگفته مقامات مسئول، روسیه حاضر است در عرصه همکاری های نظامی، هلیکوپترهای باری به نیروهای نظامی ناتو در افغانستان کرایه بدهد. طبق این گزارش،  » واچسلاو دسیرکالن » معاون مقام مسئول گفته است که » تجارب پروژه همکاری های » سالیس » با هواپیماهای باری روسیه از نوع » آـ اِن 124 در محدوده مثبت است. در  این پروژه رویهم رفته 1600 پرواز برای ناتو صورت گرفته است». «دسیرکالن» می گوید «این نمونه کارامد (لیزینگ) کرایه دهی  را میتوان به هلیکوپترهای باری سنگین ، برای نیروهای ناتو نیز تعمیم داد.

علائق انحصارات انرژی

انگیزه های روسیه برای پذیرفتن تعهدات بیشتر در افغانستان کدامند؟ در این مورد از سه انگیزه می توان نام برد: علائق اقتصادی سرمایه داری روسیه، مسئله مواد مخدر در روسیه و خطر ترویسم اسلامی برای خود روسیه و خط مقدم آن که کشورهای آسیای مرکزی هستند.

این که روسیه علاقمند به فروش تسلیحات هم  به رژیم کرزای و هم به  اشغالگران ناتو است، روشن است. ولی صحبت بر سر بیش از این هاست. «آلکساندر بُندار» ، روزنامه نگار روسی، روز 2 ژوئن سال جاری، در مقاله ای که خبرگزاری «اف کا ـ نووستی»  در بارۀ سفر  یک هیئت بلند پایه اقتصادی روسیه به افغانستان منتشر کرد، نوشت: «برای روسیه زمان آن فرارسیده که بار دیگر حضور خود را در افغانستان تقویت کند. در حالی که دیگران می کوشند از طریق اسلحه حضور خود را نشان دهند ما می توانیم این کار را با کمک اقتصاد انجام دهیم، ما بخت موفقیت داریم.» (4) » نیکیتا مندکوویچ » کارشناس علمی مرکز تحقیقات  برای افغانستان امروز، دو سال پیش، در 21 ژوئیه 2008، در مقاله ای در صفحه اینترنتی Afghanestan.ru5 نوشت که کشور همسایه در پی وضعیت کنونی خود  یک بازار مهم برای صدور تولیدات روسی و احتمالا واردات از منابع زیرزمینی افغانستان است .

ولی مبادله بازرگانی میان دو کشور در حال حاضر بسیار ناچیز است. در سال 2007 کلا به 68،2 میلیون دلار ( و در2009 به 140میلیون دلار ) بالغ گشته است. تاکنون روسیه در کنار اسلحه و تجهیزات نظامی در درجه اول مواد غذائی، سوختی و الیاف چوبی و الوار به افغانستان فروخته است.

مندکوویچ می نویسد ولی افغانستان بیش از مبادله کالا به سرمایه گذاری خارجی علاقمند است. می توان حدس زد که الیگارشی روسیه  و کنسرن های دولتی نیز همین علاقه را داشته باشند. بویژه از آنرو که سرمایه گذاری عمدتا  در عرصه استخراج معادن می تواند باشد. زمین شناسان شوروی در سالهای دهه هشتاد منابع عظیمی کشف کردند. اخیرا منابع آمریکائی نیز وجود معادن و منابع را تایید کردند. دانشمند روسی می نویسد  در درجه اول منابع نفت و گاز مورد نظرند. حجم کلی آنها به 40 میلیون تن نفت و 13 میلیون مترمکعب گاز تخمین زده می شود.(6) افزون بر این حوزه های معادن مس، سرب، روی و 49 فلز کمیاب دیگر از جمله لیتیوم ، نییوبیوم، بریلیوم .(7) افزون بر کنسرن های روسی آمریکا و همپیمانانش در ناتو نیز علاقمند باین معادن و منابع هستند. بهر حال  تصمیم نهائی در این مورد که  سهم رقیب روسی از این شیرینی چقدر خواهد بود ، در واشنگتن کرفته خواهد شد.

معهذا بنظر مندکوویچ سرمایه روسی هم اکنون  دست در کار انجام پروژه های گوناگونی در افغانستان است. مثلا  ساختن نیروگاههای کوچک برقابی در مناطق کوهستانی، باز سازی مجموعه های بزرگ تولیدات ساختمانی، یک کارخانه تولید سمنت و کارخانه های تولیدی دیگر. در این رابطه این نکته نیز مورد تاکید قرار می گیرد که افزون بر امتیازات مستقیم اقتصادی  صحبت بر سر» حفظ وضعیت موجود »  نیز هست ، بویژه » کشیدن لوله نفتی فراکشوری از ترکمنستان به پاکستان یا از چین به دریای عربی برای وارد کردن نفت و گاز برای از میدان بدر کردن   نفتکش های عظیم «.

مندکوویچ می نویسد نخستین پروژه که عبارتست از کشیدن لوله ، انتقال 30 میلیارد متر مکعب گاز را به پاکستان ممکن می سازد ، این امر می تواند نظم موجود کنونی  در اوکرائین را ، که گاس پروم در سال های 90 بوجود آورد ،  با خطر مواجه سازد. او می افزاید : » تغییرات در بازار فروش ترکمنستان می تواند باینجا بیانجامد که ترکمنستان از انتقال گاز خود از طریق روسیه به چشم بپوشد و این امر تاثیرات منفی اجتناب ناپذیر بر سود گاس پروم و تغییر قیمت در کل بازار جهانی  داشته باشد .»  مسکو می تواند بعنوان جایگزین به کابل پیشنهاد سرمایه گذاری در صنایعی تبدیلی را مطرح سازد   که آن نیز بنوبه خود موجب رشد موادخام خواهدشد. باین صورت روسیه باید برای» انجام وظائف ژئو پلیتیک خود » راهی برای مصالحه بیابد. از سوی دیگر بعید نیست که روسیه با ایجاد خط لوله جدید در خاک افغانستان آشتی کند ، مشروط به این که برای انجام این طرح  سهمی هم برای موسسات روسی در نظر گرفته شود  «. از این واضح تر نمی توان نشان داد که استراتژی  رهبری روسیه برای اعمال نفوذ در کشور همسایه برای  تامین منافع کنسرن های روسی، بویژه گاس پروم است که مدودیف تا قبل از انتخاب شدن بریاست جمهوری روسیه، رئیس شورای نظارت بر آن  بود.

مسئله مواد مخدر

انگیزه دوم برای علاقه روسیه به اعمال نفوذ در افغانستان خطری است که  تولید و توزیع مواد مخدر در افغانستان برای  روسیه و کشورهای آسیای مرکزی که منطقه نفوذ آن بشمار می روند ، پدید می آورد. طبق آخرین گزارش دفتر سازمان ملل برای مبارزه با مواد مخدر و تبهکاری ، که روز 23 ژوئن 2010 منتشر شد، افغانستان دارای وسیعترین کشتزار های غیر قانونی جهان برای کشت تریاک است که ماده اولیه برای تولید اپیوم و هروئین است. از زمان اشغال افغانستان توسط نیروهای نظامی آمریکا و دیگرکشورهای عضو ناتو زمین زیر کشت از تقریبا 75 هزار هکتار در سال 2001  به 193 هزار هکتار در سال 2007 افزایش یافته است. در سال 2009 زمین زیر کشت 130 هزار هکتار بوده است. در سال 1989 هنگامی که نیروهای شوروی افغانستان را ترک کردند  زمین زیر کشت تریاک 35 هزار هکتار بود. از آنزمان تا کنون سهم افغانستان در تولید جهانی اپیوم از 34 در صد به 89 درصد در سال 2009 افزایش یافته است (8) و

خطرات ناشی از این تولید روسیه را بگونه ای خاص تهدید می کند. » ویکتور کرگون»  استاد  و رئیس موسسه پژوهش های شرقی آکادمی علوم روسیه  در این مورد چنین می گوید :» 25 در صد از تولیدات مواد مخدر افغانستان که برابر است با روزی 4 تن هروئین ( کافی برای شش میلیون جعبه هروئین خالص ) از مرز شمالی افغانستان و  کشورهای آسیای مرکزی به روسیه رسیده است.» و در ادامه مطلب می گوید :» بخش قابل توجهی از هروئینی که به روسیه می رسد به اروپای غربی منتقل می شود ولی بخش عمده آن در خود روسیه به مصرف می رسد. طبق آمار رسمی روسیه ــ  5، 2میلیون نفر از اهالی روسیه معتاد هستند .  روسیه از لحاظ مصرف هروئین افغانی در جهان در  مرتبه اول قرار دارد. سالانه بیش از سی هزار نفر از معتادان روسی ، که اکثرا جوان هستند ، در اثر مصرف بیش از اندازه هروئین جان می سپارند. باین صورت هروئین افغانستان تبدیل به  یک خطر واقعی برای سلامت مردم روسیه شده و عنصری است که باید نقش مخرب آنرا در وضعیت جمعیت جدی گرفت. نتیجه آن که مبارزه با مواد مخدر افغانی در سیاست خارجی روسیه جایگاه مهمی دارد.(9)

از این رو روسیه بار ها ، ازجمله در همایش بین المللی 9/10 ژوئیه سال جاری » تولید مواد مخدر در افغانستان » را یک مسئله جدی برای جامعه جهانی خواند و از ناتو خواست تا اقدامات جدی برای منهدم کردن محصول خشخاش بعمل آید. در اجلاس فوق العاده  ناتو با شورای روسیه ، در 24 مارس 2010 در بروکسل ، ویکتور ایوانف،مدیر عامل مقامات کنترل مواد مخدر در فدراسیون روسیه ، به ناتو فشار می آورد که یک برنامه گسترده   مبارزه برای انهدام کشت خشخاش در افغانستان بتصویب برساند.

ولی ناتو در مورد این مسئله اساسا موضعی بکلی متفاوت دارد. و آن این است که انهدام مزارع خشخاش کاری است  که منحصرا باید  بوسیله نیروهای افغانی صورت گیرد، چون اگر ناتو دست باین کار بزند سبب می شود که روستائیان به طالبان بپیوندند و هدف ناتو که  » ماموریت برای مبارزه با تروریسم » است  با شکست مواجه خواهد شد . بنا بر این ناتو حاضر به از بین بردن کشتزارهای خشخاش در افغانستان نیست ، یعنی همان کاری که آمریکا در کلمبیا با هزاران هکتار کشتزار  » کوکا » کرد .  مقاله مرکز تحلیل مسائل  روسیه ،  مندرج در روزنامه روسی که در بالا بآن اشاره کردیم ، این رفتار ناتو را ناشی ازاستراتژی ضد شوروی  و ضد روسی  ناتو برای بی ثبات کردن روسیه میداند که نادرست هم نیست.

تروریسم اسلامی

در کنار مسئله مواد مخدر، وحشت از تروریسم اسلامی نیز رهبری روسیه را بر آن می دارد تا در افغانستان در کنار آمریکا و ناتو قرار گیرد. پیروزی طالبان بی تردید تاثیراتی مستقیم بر روسیه و پیرامون آن خواهد داشت.

در چنین حالتی باید انتظار داشت که کشورهای آسیای مرکزی که روسیه آنها را منطقه نفوذ خود اعلام کرده ، هدف حملات بعدی طالبان و اسلامگرایان رادیکال قرار گیرند. و این امر روسیه را ملزم به دخالت مستقیم نظامی می سازد .  انطور که » ویکتور کورگون »  در مقاله خود که قبلا بان اشاره کردیم  یاد آور می شود ، طالبان هم اکنون هم  با گروههای تند رو در ازبکستان و تاجیکستان در ارتباط تنگاتنگ هستند. بویژه با جنبش اسلامی ازبکستان ( IMU )  و حزب التحریر .

ولی امنیت خود روسیه هم  بیش از امروز مورد تهدید قرار می گیرد. این نکته ایست که . David Krickus  پژوهشگر نظامی آمریکائی به آن اشاره می کند. او می نویسد : » مجاهدین موفق، در نبرد برای آزاد ساختن مذهب  از  تسلط  » کفار »  توجه خود را به  20 ملیون مسلمانی که در روسیه زندگی می کنند معطوف خواهند ساخت. این توجه از مدت ها پیش مشهود گشته که تروریست های خارجی اسلحه می فرستنند  و در چچن، اینگوشتین ، داغستان و دیگر مناطق قفقاز شمالی مبارزان ضد دولتی آموزش می بینند. حاصل آن افزایش تعدا د تلفات ناشی از زد و خورد های مسلحانه ، تروریسم و قتل در تمام منطقه بوده است. همزمان با این رویدادها مجاهدین نبرد را به خاک  روسیه گسترش داده اند. نمونه های آن عبارتند از انفجار هائی که در قطار سن پتیرز بورگ و متروی مسکو رخ داد (…)  با توجه باین زمینه سیاستمداران روسیه و کارشناسان باین نتیجه می رسند که  روسیه باید در مبارزه با جهادگرائی مسلمانان  بر  همکاری خود را با اروپا و آمریکا بیافزاید و هر جا که این پدیده در آسیا و اروپا  مشاهده شد با قاطعیت با آن برخورد کند.» ( 10)

انتقاد کمونیست ها

آیا موفقیت ناتو و هم پیمانانش در افغانستان  با کمک مسکو در مقابل پیروزی طالبان بسود علائق روسیه است؟ کمونیست های روسیه و همچنین بخشی از نخبگان نظامی و سیاسی  آن کشور مخالف این تصور هستند.

آمریکا و ناتو نه تنها در هندوکش بلکه در سراسر آسیای مرکزی جای خود را محکم خواهند کرد ــ همانطور که امروز شاهد آن هستیم و این حاصل امتیازاتی است که روسیه بعد از 11 سپتامبر 2001  داد. این خطر واقعی می تواند برای روسیه بوجود آید که جبهه جنوبی  منطقه نفوذ خود را که از لحاظ منابع مواد خام بسیار غنی و از لحلظ نظامی بسیار مهم است  بامریکا ببازد . در این صورت ناتو فقط در غرب ، شمال و جنوب غربی حضور ندارد بلکه  در جنوب ، در مرز بلاواسطه فدراسیون روسیه مستقر خواهد شد.

ناتو به هیچ وجه دوست روسیه نیست، ولی وسیله ایست برای برای تحقق سیاست تسلط آمریکا بر جهان . پیروزی اتحادیه ناتو در افغانستان خطرات جدی برای  روسیه و چین بوجود خواهد آورد. و گامی است اساسی در جهت تحقق طرح استراتژیک زبیگنیو بریژینسکی که کلید تسلط آمریکا بر جهان را تسلط آمریکا  بر منطقه اویرو ــ آسیامی داند. .  افزون بر این پیروزی آمریکا و همپیمانانش در افغانستان می تواند انگیزه ای برای ماجراجوئی ها ی جنگی بیشتر گردد.

7Anmerkungen

1 Siehe Spiegel online vom 16.12.2009

2 infox.ru/authority/defence/2010/02/09/

3 Siehe www.fcinfo.ru

4 www.fcinfo.ru/themes/basic/map-print.asp?folder=1506&prn=247951%3A3117

5 www.afghanistan.ru/doc/12588.html

6 Zitiert nach Mendkowitsch: I. Achmedzjanow: Die Kohlenwasserstoff-Ressourcen Afghanistans. www.afghanistan.ru/doc3773.html

7 Zitiert nach Mendkowitsch: www.bgs.ac. k/AfghanMinerals/mininfo.html

8 Angaben nach dem russischen Zentrum für Problemanalysen und staatliche Verwaltung: www.rusrand.ru/ac/cifra_314.html

9 Viktor Korgun: Das Afghanistan-Problem aus russischer Perspektive, in: russland-analysen 203/10

10 David Krickus: Warum Rußland in Afghanistan mit dem Westen kooperiert, in: russland-analysen 203/10

Advertisements

3 پاسخ

  1. به یاد آواره گانبه یاد رویا‌ها ییی که شکفته نشده پر پر شدندبه یاد کودکانی که کودکی را ندیدنبه یاد بچه محلی‌ها ی کودکیم که اعتیاد آنها را به زیر خاک بردبه یاد آنها که نا‌ م خانوادگی نداشتندبه یاد حسن صادق هاسروده زیر بیاد آنها ی است که از آنها یاد نمیشودشعرجهان سوم نمی‌خوامفقر و فلاکت نمی‌خوامبیمه درمانی می‌خوامیک سر و سا مو نی‌ می‌خوامآخر تا کی‌ سگ‌ دو کنمبیل و کلنگ هوا کنم ؟دنبال این و اون کنمسراغ لقمه نون کنم ؟جهان سوم نمی‌خوام فقر و فلاکت نمی‌خوامشادی و آبادی می‌خوامسرود آزادی می‌خوامگاز و نفتم فرا ونهبدبختیهام بی‌ پا یوونهتیر،و تیر با ران نمی‌خوامبیمهٔ بیکاری می‌خوامزنانو سنگسار میکنیدروز منو تا ر میکنیدخیا بون ها، زیر پلهااتاق خواب من شدهحشیش و کوفت و زهر ما ربلای جان من شدهخسته شدم ز دست توحالا بها ر من شده

  2. دوست عزیز چند غلط املائی دارید در ترجمه، تصیح کنید مثل دریای عربی

  3. خواننده محترم اشتباهی در ترجمه ، املاء و انشاء صورت نگرفته است . برای آشنا شدن با «دریای عربی » مراجعه کنید به نشانی زیر
    google ; wickipedia:
    Arabisches Meer

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s