انقلاب تونس در تب وتابِ اتحاد و تشکیل نهاد های دموکراتیک


انقلاب تونس در تب و تابِ

اتحاد و تشکیل نهادهای دمکراتیک

ترجمه و تنظیم از رضا نافعی

انقلاب مردمی  تونس فقط طی یک ماه، نخستین مرحله خود را به انجام رسانید. روز 14  ژانویه پرزیدنت زین العابدین بن علی، همراه با خاندانش،  تحت شرائطی که هنوز جزئیاتش روشن نشده است، فرار کرد. مرحله دوم نشان خواهد داد که آیا رژیم نئو لیبرال سرمایه داری بزرگ تونس،  با ماسک تازۀ » دموکراسی » ، موفق به حفظ قدرت خواهد شد یا این که توده های مردم خواهند توانست  نظام نوینی  برپا سازند که واقعا اجرا کننده خواست های آنان باشد.

وقتی فردی چون الیوت آبرامز، نومحافظه کار آمریکائی، که در گذشته قائم مقام مشاور امنیتی جورج بوش بود و امروز از اعضای برجسته  اطاق فکر (اندیشکده) » US – Council on Foreign Relations      است که از سازمانهای پر نفوذ  نومحافظه کاران است، برای ساقط کردن بن علی در تونس هورا می کشد و  انقلابیون را تشویق می کند، این  احساس پدید می آید  که باید کاسه ای زیر نیم کاسه باشد.

روز هفتم ژانویه، الیوت آبرامز، در مقاله ای از این که  سقوط بن علی در پیش است، ابراز شادمانی کرد. یعنی  درست در همان زمان که دولت فرانسه هنوز از بن علی جانبداری  و حتی به او پیشنهاد کمک نظامی می کرد.

یک اطاق فکر (اندیشکده) دیگر در واشنگتن موسوم به  Institut for Policy Studidiesb  حتی در 24 دسامبر سال گذشته در بارۀ احتمال تغییر رژیم در تونس به فکر می پردازد. آبرامز نوشت: «بسود تونسی ها از جمله بن علی  خواهد بود اگر بخاطر بیاورند که در گذشته چندین رئیس جمهور آمریکا  هم پیمانان خود را در سراشیب سقوط رها کردند».  او در عین حال ابراز امیدواری می کند که روح آزادی خواهی تونس،  کشورهای همجوار چون  الجزائر، لیبی و مصر  را هم  فراگیرد.

آبرامز و دو اطاق فکر پیش گفته، پیوسته مبلغان انفلاب های رنگین و  هوادار آمریکا بوده اند. ولی تاکنون  مطلقا نشانی از دخالت غرب در انقلاب های بورژوائی در تونس و مصر دیده نشده است. برخلاف آنچه که قبلا در بلگراد، کی یف و تفلیس مشاهده شد. در آنجا ها گروههای رزمنده، سازمان یافته و مجهز به پول فراوان برای تدارک گسترش دموکراسی آمریکائی به میدان آمدند، ولی   در مورد تونس وضع فرق می کند.  آلمان، اتحادیه اروپا و حتی دستگاه اداری اوباما که خود  تا دیروز از بن علی حمایت می کردند، به محض آنکه  بن علی  فراری می شود، به تونس پیشنهاد کمک می کنند.

بنظر می رسد که گرچه آنچه در تونس رخ داد برای  بوژوازی آمریکا  و اتحادیه اروپا نامنتظر بود، ولی آنرا مثبت ارزیابی می کنند، بویژه از آنروز که در این  انقلاب مسئله مالکیت مطرح نشده است. بر این اساس، اینک غرب می کوشد تا این روند را به مسیر اقتصاد لیبرالی براند. این روند دست یابی سرمایه را به منابع مواد خام  و بازار کشور، آسانتر از گذشته می سازد، که همه چیز تحت کنترل خاندان رشوه خوار بی علی بود.

طبق اسناد منتشر شده توسط ویکی لیکس ، مدت ها پیش، یعنی روز 17 ژوئیه 2009، تصویری که سفیر آمریکا دریادداشت خود، در ارتباط با  مناسبات دو کشور به وزرات خارجه آن آمریکا ارائه می دهد، تلویحا حکایت از آن دارد که باید در تونس کاری کرد. در این یادداشت، با عنوان : «با تونس، و مسائلی که ایجاد کرده چه باید بکنیم؟ » نوشته شده بود: «پرزیدنت بن علی  پیر می شود، رژیمش متحجر است و جانشین قطعی هم ندارد. (…)  او و رژیمش ارتباط خود را با مردم  تونس  از دست داده اند.»  و از آن بد تر این که » آنها چه در مورد سیاست داخلی و چه در ارتباط با سیاست خارجی،  نه توصیه می پذیرند و نه انتقاد. » نتیجه آن که  «تغییرات اساسی،  تا رفتن بن علی ، باید به تعویق افتند، ولی پرزیدنت اوباما  با سیاست  خود موقعیت مناسبی بوجود آورده است.» و توصیه سفیر این است  : » کانون فشار باید کماکان اصلاحات دموکراتیک و احترام به حقوق بشر باشد. (…) کمک های نظامی ما نیز باید جا بجا شوند باید FMF( = Foteingn Militrary Financing)     ( یعنی کمک های تسلیحاتی   ، مترجم) را کنار بگذاریم و به  راه تازۀ کارِ امنیتی و کارِ اطلاعاتی ، روی آوریم.»

دولت تونس باید متقاعد گردد که اصلاحات سیاسی را شتاب بخشد. در این مورد آلمان و انگلیس  با واشنگتن اتفاق نظر دارند. ولی»فرانسه و ایتالیا از اِعمال فشار به دولت تونس طفره می روند.» روزنامه فرانسوی   Canard enchaine  در 20 ژانویه 2011 نوشت: وابسته نظامی فرانسه  در تونس،  در مورد » فروپاشی نظام بن علی «به پاریس هشدار داده است. ولی سفیر فرانسه، حتی چند ساعت قبل از فرار بن علی به پاریس گزارش می دهد که «بن علی دوباره بر اوضاع مسلط شده است». طبق گزارش هائی که عموما مورد تائید قرار گرفته، عامل تعیین کننده در سقوط همپیمان دیرین آمریکا، سرپیچی ژنرال رشید عمر، فرمانده ارتش تونس از اجرای فرمان بن علی بوده که از او خواسته بود به سربازانش فرمان تیر انداری به مردم را بدهد. ولی چرا ژنرال رشید حاضر نشد فرمان تیر انداری بدهد؟  حتی اگر بخشی از ارتش جانبدار مردم  معترض بوده باشد و حتی این که ارتشیان احساس می کرده اند که  بن علی به آنها بی اعتناست، باز هم  نباید آنها را به سرپیچی از فرمان  برانگیزد. مگرخانم میشل آلیوــ ماری ، وزیر خارجه فرانسه، همان وقت پیشنهاد اعزام  نیرو به تونس نکرده بود و از نیروی ضد شورش فرانسه تعریف نکرده بود که «در سر و سامان دادن به مسائل ناشی از شورش مهارت دارند» ؟  مگر در پاریس یک هواپیما  با تمام وسائل مورد نیاز برای سرکوب شورش آماده پرواز به تونس نبود؟  Thierry Meyssan روزنامه نگار پژوهشگر فرانسوی در تحقیقات خود به این نتیجه رسیده که ژنرال ویلیام Word، فرمانده محلی نیروهای نظامی آمریکا در قاره آفریقا، با ژنرال رشید عمر تماس گرفته است. ژنرال عمر به رئیس جمهور بن علی می گوید: واشنگتن فرمان داده که فرار کنی».     فیگارو، در تاریخ 26 ژانویه،  از قول دیپلماتی  که نخواسته بود نامش ذکر شود ، نوشت :همان انتشار گزارش های سفارت آمریکا و توصیفی که در آن،  از رشوه خواری رژیم بن علی شده بود، در تونس تاثیر زیادی داشت و نشان حمله بی تردید آمریکا بود».

روزنامه نگار فرانسوی معتقد است: روز 17 دسامبر، پلیس اجناسِ سبزی فروش جوان، محمد بو عزیزی، را در سیدی بوزید ضبط می کند. واکنش جوان در مانده  در برابر این عمل آن بود که خود را آتش بزند. این عمل که ناشی از استیصال جوان بود انگیزه ای می گردد برای اعتراضات وسیع اجتماعی. به این صورت آن لحظه ای که واشنگتن در انتظارش بود فرا رسید، تا فورا، یعنی قبل از آن که  انقلاب مردم  قوام یابد و کل نظام را زیر سؤال ببرد، دیکتاتور ورشکسته را از سر باز کند.

روز فرار بن علی، رسانه های غربی رمز واژه «انقلاب یاسمن» را بر سر زبانها انداختند. این  افسانه نیز که همسر رئیس جمهور فراری یک تن و نیم  طلا با خود برده است، 4053  بار در نشریات اینترنتی درج شد. این افسانه از دفتر ریاست جمهوری فرانسه سر بر آورده است، که منیع دقیق آن در ابهام است. رئیس بانک مرکزی تونس چندین بار صحت این امر را تکذیب کرد ولی وقتی که قرار باشد  رسانه های غربی  مطلبی را جا بیندازند، ارائه فاکت دیگر بی تاثیر است. تا جائی که ممکن است باید هدف انقلاب تونس محدود به سرنگون کردن یک خاندان شبه مافیائی بماند که در مسیر تصورات غربی در بارۀ » انقلاب های رنگین » حرکت کند. نظام  باید با آب و رنگ » دموکراتیک » تزیین شود و بر جای بماند.

با توجه به این احوال بود که حزب کارگران  تونس، بلافاصله  پس از سقوط  دیکتاتور، برای آن که نظام کهنه با ماسک دموکراسی، دوباره،  زمام کار را به دست نگیرد  و حاصل انقلاب مردم را به سود خود مصادره نکند، در 15 ژانویه رهنمودی منتشر ساخت مبنی بر اینکه:  یک دولت موقت یا  یک مرجع دیگر، با داشتن اختیارات ضروری، باید انتخابات مجلس موسسان را سازمان دهد. این  مجلس است که باید  با مصوبات خود  یک جمهوری واقعا دموکرات را بنیان نهد. حزب مذکور به نیروهای دموکرات که در فعالیت اجتماعی سهیم هستند، پیشنها د کرد در محلی که هستند سازمانهای مشترک ملی برای ایجاد تحول دموکراتیک بوجود آورند. مراقب  دست آوردهای مردم باشند و خواستار انتقال مسالمت آمیز قدرت به مردم گردند . و پیشنهاد نهائی آن این بود که در سراسر کشور، در مناطق، محلات یا بخش ها  به عضویت کمیته ها، کمسیون ها یا شورا ها در آیند ، تا جنبش مردم متکی بر سازمانها و نهاد های خود باشد و بتواند در برابر زد و بند های نیروهای پسگرا مقاومت کند. زیرا نیروهای پسگرا برای زیر فشار گذاشتن نیروهای انقلابی  تلاش می کنند تا  مردم را از انقلاب بترسانند و آنها  را بر آن دارند که  از ترس هرج و مرج، سرنوشت خود را دوباره به دست سازمانها و عوامل ایجاد فشار و اختناق بسپارند . نیروهای پسگرا برای رسیدن به این منظور   افراد هرج ومرج طلب، غارتگر و خرابکار را سازمان می دهند و به آنها کمک می کنند .

کمونیست ها جنبش اسلامی را بعنوان همکار  در نبرد سیاسی  برای کسب دموکراسی  پذیرفته اند.

ولی آنچه از ترکیب نخستین دولت دوران گذار به چشم می خورد این بود که ترکیب کابینه حاصل مذاکرات و توافق نیروهای اجتماعی نیست، بلکه در سفارت آمریکا روی کاغذ آمده است. سه نفر نمایندگان اتحادیه های کارگری از طریق تلویزیون با خبر شدند که وزیر شده اند. که پست وزارت را اصلا قبول نکردند. مصطفی بن جعفر، نماینده چپ دموکرات نیز بلافاصله از وزارت استعفا داد. فقط احمد ابراهیم رئیس حزب اسلامی  که با رژیم همخوان بود و احمد نجیب شبی، رهبر حزب  سوسیال لیبرال که گفته می شود به آمریکا نزدیک است، در کنار غنوشی، نخست وزیر قبلی، در کابینه ای ماندند که با هشت وزیر از دولت سابق وزنه اصلی را تشکیل میداد  و وزارت خانه های کلیدی را در دست داشتنند. خانم مفیده طلاتی ، فیلمساز و سلیم عمانو ، وبلاگ نویس هم  بعنوان نمایندگان » جامعه مدنی » در کابینه ای حضور داشتند که بشدت از سوی مردم طرد می شود که همین خود نشان دهنده مواضع آنهاست.

در نهایت، سیر تحولات داخلی، در سازمان فراگیر اتحادیه ها، عامل تعیین کننده برای وحدت نیروهای دموکرات در راه رسیدن به  یک نظام دولتی دموکرات است . در انقلاب تونس نیز همین سازمان  و شعبات محلی  Union General des Travailleur Tunisiens( UGTT)  بودند که اعنراضات اجتماعی در سراسر کشور را سازمان داده و هدایت کردند.

طبق آخرین خبر ها ، روز جمعه ، بیش از هزار نفر  در تظاهراتی خواستار کناره گیری غنوشی شدند. سازمان پرنفوذ UGTT  اشاره کرده است که گرچه از غنوشی حمایت نمی کند ولی فعلا او راتحمل می کند.

روز پنجشنبه گذشته، اکثر نمایندگان رژیم سابق، پس از تظاهرات اعتراضی چند روزه سر انجام  کابینه دوران گذار را ترک کردند و برای  وزارت خانه های کلیدی چون وزارت کشور، خارجه و دارائی وزرای تازه انتخاب شدند. تا آن روز پیروان بن علی در راس  این وزارت خانه ها قرار داشتند که اینک نقش های کوچکتری چون وزارت صنایع و برنامه ریزی به آنها داده شده است.

قرار است دولت دوران گذار انتخابات بعدی را تدارک ببیند.

اشتفان هسل ، از مبارزان جنبش مقاومت فرانسه علیه هیتلر، در گفتگو با رادیو آلمان گفت «پس از قیام خلق در تونس اینک باید جنبش مقاومت به ایجاد ساختارهای دموکراتیک روی آورد. نحست ابراز خشم کردن  و بعد رها ساختن جنبش ، کاری است خطرناک». بنا به گفته این دیپلمات پیشین  «بنظر می رسد که امروز،  جنبش مقاومت در تونس، نیرومند است ولی تا کی قدرت خود را حفظ خواهد کرد ، پرسشی است که آینده پاسخ آنرا خواهد داد.»

http://www.jungewelt.de/2011/01-29/016.php

http://www.neues-deutschland.de/artikel/189671.ghannouchi-nun-im-visier-des-volkszorns.html

http://www.jungewelt.de/2011/01-29/017.php

2 پاسخ

  1. درهرصورت انقلاب و تغییر نظامهای کشورهای عربی باعث می شود که توجه آمریکا و اسرائیل به سمت آنها جلب شده و ایران از زیر ضرب آنها خارج شود. و این طبیعتا به نفع دولت ایران هم هست.
    بخصوص اینکه دراین شرایط نیاز به اتحاد با ایران را نیز برای آمریکا و اسرائیل ناگزیر می سازد (صرفنظر از اینکه چنین اتحادی درحال حاضر، اصلا عملی بنظر نرسد)
    به این مقدمات اضافه کنید فرصت نسبتا محدود آمریکا برای اعمال فشار بر ایران؛ آمریکا تا کی می تواند بخاطر ایران، تمام دنیا را تحت فشار بگذارد (جهت همراهی برای سیاستهای ضد ایرانی) و به چین و روسیه باج بدهد؟ تاکی چنین استطاعتی دارد؟ آمریکایی که در حال نزول است تا کی می تواند فرصت و منابعی که هرروز محدودتر می شود را برای مقابله با ایران مصرف کند؟؟ و بجای مقابله با – مثلا – چین، به او امتیاز بدهد تا ایران را محدود کند؟!
    و در این میان حتی صرف فرض تغییرنظام کشورهای عربی (و مستقل از اینکه نتیجه چه خواهدشد) مقدار قابل توجهی از انرژی آمریکا (و البته در منظقه بطورخاص، اسرائیل) را می گیرد.
    و مهمترین مزاحم برای ایران – فعلا و تا بعدها- آمریکاست؛ آنهم به این دلیل ساده که ایرانیها (شاید بخاطر دلایل تاریخی – یا هرچی) در این مقطع تاریخی، میل شدیدی به سرکشی دارند و ناخودآگاهانه یا آگاهانه نمی توانند نظم – تحمیلی – موجود جهانی را بپذیرند ( حالا درست یا نادرست؛ عاقلانه و یا احمقانه) و این خواسته را بنوعی و شاید ناخودآگاه (یعنی معکوس آنچه که اکثرا ابراز می کنند) در اراده دولتهای خود (از اواخر زمان شاه تابحال) نیز انعکاس می دهند.
    و این کم شدن ناگزیر فشار آمریکا بر روی ایران، درحال حاضر، و حداقل بطورموقت، هم به نفع نظام موجود تمام خواهد شد. بخصوص اینکه آنها را تاحدودی نسبت به مردم محتاط تر هم می کند…

  2. سلام آقای نافعی . فکر میکنم اینجا اشتباهی پیش آمده .زیرا اسم من در انتهای دیدگاه قبلی به چشم می خورد . در صورتیکه من دیدگاهم را اینک برای شما ای میل می کنم .و آن دیدگاه فرد دیگریست .
    من فکر میکنم این مقاله با درایت و بدون احساسات که جو گیر شرایط شده باشد ، نوشته شده . به قسمتی از این مقاله توجه کنیم
    » روز فرار بن علی، رسانه های غربی رمز واژه “انقلاب یاسمن” را بر سر زبانها انداختند. این افسانه نیز که همسر رئیس جمهور فراری یک تن و نیم طلا با خود برده است، 4053 بار در نشریات اینترنتی درج شد. این افسانه از دفتر ریاست جمهوری فرانسه سر بر آورده است، که منیع دقیق آن در ابهام است. رئیس بانک مرکزی تونس چندین بار صحت این امر را تکذیب کرد ولی وقتی که قرار باشد رسانه های غربی مطلبی را جا بیندازند، ارائه فاکت دیگر بی تاثیر است. تا جائی که ممکن است باید هدف انقلاب تونس محدود به سرنگون کردن یک خاندان شبه مافیائی بماند که در مسیر تصورات غربی در بارۀ ” انقلاب های رنگین ” حرکت کند. نظام باید با آب و رنگ ” دموکراتیک ” تزیین شود و بر جای بماند.»
    ضمن آنکه قیام مردم گرسنه تونس مورد احترام من است .ولی باید اقرار کنم ، ترس از انحراف این قیام به دامان کشور های سود جوی غربی در دلم هر روز بیشتر از روز قبل شدت میگیرد .

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s