آمریکا خواهان تغییر نظام در ایران بود؛ نه راه حل اتمی


گفتگوی اشپیگل با

محمد البرادعی-

ترجمه رضا نافعی

امریکا خواهان تغییر نظام

در ایران بود؛ نه راه حل اتمی

اشپیگل شماره 16 مصاحبه ای دارد با «محمد البرادعی» مدیرکل سابق انرژی اتمی جهانی و از چهره های مطرح برای انتخابات آینده ریاست جمهوری در مصر. البرادعی دراین مصاحبه، برای نخستین مسائلی را در ارتباط با مذاکرات اتمی 1+5 با جمهوری اسلامی مطرح می کند که مربوط به دوران ریاست جمهوری بوش است. در اشاره به همین مذاکرات است که البرادعی فاش می کند هدف مذاکره کنندگان با جمهوری اسلامی بر سر مسائل اتمی، رسیدن به تفاهم بر سر غنی سازی اورانیوم نبود، بلکه هدف تغییر نظام در جمهوری اسلامی بود. دوره ای که وی به آن اشاره می کند، مربوط به دوران پیش از احمدی نژاد است و این نشان میدهد که امریکا با هدف تغییر نظام در ایران، عملا کمک به روی کار آمدن احمدی نژاد کرد. آنها تفاهم برسر مسائل اتمی را ناممکن ساختند تا دولتی در ایران بر سر کار بیاید، که به ظاهر سیاست مقاومت اتمی در برابر امریکا و غرب را داشته باشد، اما درعمل تمام زمینه های تحریم و خطر یورش نظامی به ایران از یکسو، و نارضائی عمومی در داخل کشور را بوجود آورد. یعنی ایران و مردم آن را، برای رسیدن به هدف نهائی خود- استراتژی موزائیکی کردن ایران-  از داخل و خارج زیر فشار گذاشتند. در همین مصاحبه البرادعی ارزیابی بسیار مثبت خود را از اقدام ملی ارتش مصر برای برکناری حسنی مبارک و انتقال مصر به دوران نوین را ارائه میدهد.

بدلیل اهمیت مسائلی که البرادعی دراین مصاحبه مطرح کرده و بویژه آن که این مصاحبه را رسانه های داخل کشور، به دلائل و انگیزه هائی که در اشارات بالا مطرح است، پوشش ندادند، خلاصه آن را می خوانید:

– 9 هفته پس از سقوط حسنی مبارک، احساس شما دراین باره چیست؟ خوشحال هستید؟

البرادعی:  بله، جای خوشوقتی است که شورای نظامی که باید مصر را به دوران نوین منتقل کند، این تصمیم را گرفت. این کار انقلاب ما را یک گام بلند به پیش برد. البته زودتر از این می بایست علیه مبارک  و دیگر افرادی  که به نظام  او تعلق  داشتند اقدام  می شد….

ـ از جمله پسران او؟

البرادعی: بازداشت آنها دیر هم شده بود. مردم مصر در تظاهرات خود در روزهای اخیر خواستار این امر شده بودند.

ـ این بازداشت، پاسخ شورای نظامی به مصریانی  است  که اخیرا در میدان التحریر  شورای نظامی را به بی عملی متهم کردند؟

البرادعی: نمی خواهم رهبری نظامی را به بی عملی متهم کنم. توضیح آنها این است که دادگستری برای تدارک دستگیری آنها به زمان نیاز داشت. گر چه بنظر من آنها می بایست خیلی زود تر این کار را می کردند. در این صورت مبارک وقت زیادی برای از بین بردن رد پا ها نداشت. فقط همان فرمانی که مبارک قبل از کناره گیری خود برای تیراندازی به تظاهر کنندگان داد برای دستگیری او کافی بود.

ـ با وجود این  اگر تظاهرات اخیر در میدان آزادی نبود مبارک هنوز هم آزاد بود.

البرادعی:  دست کم این طور بنظر می رسد که رهبری نظامی باید زیر فشار قرار می گرفت. البته این نوع تعلل ها اعتماد مردم را به نظامیان بیشتر نمی کند و به همین دلیل مناسبات  دو طرف تا این اندازه حساس شده است. ولی نظامیان بتدریج می آموزند که با نقش جدید خود چطور کنار بیایند. آنها درک می کنند که حالا مسئولیت سیاسی دارند، باید گام بردارند و اگر این کار را نکنند مورد انتقاد قرار می گیرند. این برای آنها تازگی دارد و باید به آن عادت کنند.

ـ  شما مطمئن هستید که رئیس جمهور سابق و پسرانش دادگاهی خواهند شد؟

البرادعی: نظامیان  جز این راهی ندارند که مبارک را محاکمه کنند و از دیگر کسانی که متهم به رشوه خواری و زیرپاگذاشتن حقوق بشر نیز بازخواست کنند. اگر رئیس جمهور، همانطور که من به او پیشنهاد کردم، در آغاز اعتراضات خیابانی مردم ، کناره گیری می کرد، بخت این را داشت که پایانی محترمانه داشته باشد.

ـ  یعنی در آن صورت او و خاندانش می توانستند، میلیارد ها دلاری که گویا انباشته اند با خیال راحت مصرف کنند؟

البرادعی: من نمی دانم که این اطلاعات  دربارۀ ثروت او تا چه حد درست است و متکی بر کدام سند است. باید در انتظار نظر دادگاه باشیم که این اتهامات را روشن سازد.

ـ مبارک اندک زمانی پیش از بازداشت، در یک پیام شفاهی تمام این اتهامات را رد کرد.

البرادعی: این نهایت بیشرمی است. نخست رهبری نظامی وقت کافی در اختیار او می گذارد تا پول خود را جابجا کند و بعد هم اجازه پیدا می کند که خود را به تنگدستی بزند. این که نظامیان این امکان را به او دادند، خطای بزرگی بود. گرفتن این قیافه حق به جانب، این تاکید بر این که ثروتی ندارد، این تلاش ناشیانه برای نمایش بی گناهی خویش، اعترضات را تشدید کرد.

ـ این که گویا وضع مزاجی مبارک بدتر شده است نیز بسیاری را ظنین کرده است. می تواند این  ادعا تدارک ایجاد سوراخی برای فرار رئیس جمهور سابق از حضور در دادگاه باشد؟

البرادعی: ممکن است جریان به تعویق بیفتد، چون به هر حال باید رعایت حال بیمار را کرد، ولی مبارک  باید پاسخگو باشد. راهی برای فرار نیست. اگر رهبری نظامی بخواهد اعتبار خود را حفظ کند نمی تواند جلوی محاکمه را بگیرد.

ـ حالا مردم، در میدان آزادی، خواستار کناره گیری محمد حسین طنطاوی، رئیس شورای نظامی  هستند.

البرادعی: وقتی مردم خواستار گفتگوی ملی هستند، خواستار شفافیت هستند، من هم در کنار آنها قرار می گیرم. ولی حالا، با ارتش درافتادن…

ـ …. که بشدت در برابر ادامه تظاهرات خواهد ایستاد….

البرادعی: … بنظر من این بدترین حالتی است که می تواند برای ما پیش بیاید. آنوقت است که مصر دچار هرج و مرج خواهد شد. ارتش یگانه سازمانی است که هنوز در مصر کارش نظم و ترتیب دارد. به همین دلیل خیلی مهم است که نظامیان اعتماد مردم را از دست ندهند. خواندن بیانیه در تلویزین کافی نیست.  معنای گفتگو این نیست.

ـ خیلی ها می گویند مبارک و طنطاوی دستشان در دست هم است. این ژنرال بیش از بیست سال مشاور نزدیک مبارک بوده است.

البرادعی: مصر یک دوران بسیار حساس را می گذراند. هر گامی برای چرخشی از دیکتاتوری بسوی دموکراسی همراه است با سازش . من فکر می کنم که طنطاوی و دیگر نظامیان واقعا می خواهند مجری انتقال باشند.

ـ با این تصور، اعتماد شما به ژنرال بیشتر از سفیر آمریکا در قاهره است. در یکی از اسناد منتشر شده ویکی لیکس گفته شده که طنطاوی مخالف اصلاحات است، چون اصلاحات فقط به «تضعیف قدرت مرکزی » می انجامد.

البرادعی: به همبن دلیل باید نظامیان را مجبور به اقدام کرد. چرا تا امروز هنوز استانداران سابق بر سرکارند؟ چرا تاکنون مجموعه رجال گذشته و سیاستمداران پیشین کنار گذاشته نشده اند. ما باید کاملا بیدار باشیم، رهبری نظامی کُند پیش می رود،  بسیارکُند.

ـ ولی اگر قرار باشد با منتقدان خود برخورد کنند، می توانند سرعت عمل نشان دهند. همین چند روز پیش یک دادگاه نظامی مایکل نبیل، وبلاگ نویس را به سه سال زندان محکوم کرد، به جرم این که  به «سازمان ملی ارتش» توهین کرده است.

البرادعی: باور کردنی نیست که یک دادگاه نظامی، یک نفر غیر نظامی را محکوم کند. این بازمانده دوران مبارک است، دوران قوانین وضع اضطراری …

ـ … که کماکان اعتبار دارند…

البرادعی:… منتقدان را زندانی کردن. این حکم نمی بایست در مصر نوین صادر می شد. این از اعتماد مردم  به رهبری نظامی می کاهد. افسران باید تحمل انتقاد را بیاموزند….

ـ یکی دیگر از قول های نظامیان این بود که حداکثر تا پایان سال قدرت را تحویل بدهند . اینطور خواهد شد؟

البرادعی: تا زمانی که نظامیان کار خود را صادقانه دنبال می کنند، اگر ده ماه، دوازده ماه هم شد، مهم نیست. تدارک انتخابات مجلس و بحث در بارۀ قانون اساسی جدید نباید عجولانه صورت گیرد.

ـ از این حرف شما اینطور بر می آید که گویا می خواهید بگوئید نظامیان مدت بیشتری بر سرکار بمانند.

البرادعی: من مخالفتی با آن ندارم. بسیاری از دولتمداران، درست همان هائی که در اروپای شرقی، چرخش مشابهی را پشت سر نهاده اند، در گفتگوهای خصوصی توصیه می کنند که عجله نکنید. برای ما چه سودی دارد که انتخاباتمان سریع انجام شود، انتخاباتی آزاد و منصفانه هم باشد ولی نمونه بارزی از وضع اجتماعی نباشد. آنچه اهمیت دارد این است که ما یک برنامه زمانبندی شده داشته باشیم که در پایان آن نظامیان به سرباز خانه باز گردند. من تردید ندارم که آنها این کار را خواهند کرد.

ـ خوشبینی شما بجای خود محترم، ولی وقتی که شما رئیس سازمان بین المللی اتمی بودید ، فکر می کردید که می توانید  اختلاف اتمی میان ایران و جامعه جهانی را  هم حل کنید. ولی نشد.

البرادعی: ما واقعا چندین بار با  حل مسئله فاصله ای نداشتیم.  در سال 2003 ایرانی ها حاضر بودند ولی دولت جورج بوش نمی خواست. درسال 2010  وقتی که پرزیدنت اوباما دستش را برای دست دادن دراز کرد، ایرانی ها به دلیل کشمکش های داخلی برای کسب قدرت، حاضر به فشردن دست او نشدند.

ـ شما در خاطرات خود که بزودی منتشر خواهد شد نوشته اید که در تلاش هائی که برای میانجی گری کردید به شما نارو زده اند.

البرادعی: من دقیقا فاکت ها را منعکس می کنم. از جمله این که آمریکائی ها  و اروپائی ها اسناد و اطلاعات مهمی را  در اختیارما نمی گذاشتند. قصد آنها این نبود که با دولت ایران به راه حلی دست یابند، آنها خواستار تغییر رژیم بودند و برای رسیدن به این هدف، تقریبا هر وسیله ای را مجاز می دانستند.

ـ و ایرانی ها مظلوم و بکلی بی تقصیر بودند؟

البرادعی: نه، البته آنها هم کلک می زدند. ولی غرب هرگز نخواست بفهمد که موضوع مهم برای ایرانی ها  این ست که برسمیت شناخته شوند، و با حقوق برابر با آنها گفتگو شود.

ـ  بنظر می رسد تجارب تلخ شما از سیاست، شما را آنقدر وحشت زده نکرده که از نامزد کردن خود برای ریاست جمهوری مصر چشم بپوشید.

البرادعی: من مطمئن هستم که تا انتخابات ریاست جمهوری، – تا پایان سال جاری-  ما به آن شرایطی که من برای نامزد کردن خود قائل هستم دست خواهیم یافت.

ـ نمی ترسید که دموکراسی در مصر هم مانند میانجی گری در مسئله اتمی ایران با شکست روبرو شود؟

البرادعی: هر دو مسئله حل شدنی هستند، شاید هم مسئله مصر زود تر حل شود، چون تعداد بازیگران کمتر است.

2 پاسخ

  1. با درود به جناب نافعی
    فکر نمی کنید در پس تحولات منطقه عربی بخشی از خاورمیانه نفتی امپریالیسم به سرکرگردگی آمریکا دنبال برنامه بنیاد گرائیست؟ ببخشید چند بار تاکید کردم. فکر می کنم در پی ساختن رژیم های دلخواه و مسلط و ضد کمونیست و ترس از انقلاب های خلقی بتواند فلسطین را سازماندهی کند و اسراییل و پایگاه هایش را برچیند و برای فریب توده ها بدتر از رژیم اسرئیل را به مردم خاورمیانه تحمیل نماید.هنوز بسیاری از خلق ها نیاموختند که تجاوزات امریکا و ارتش ان با کمک همه امپریالیست ها خصوصا امپریالیسم انگلیس صورت می گیرد. قدرت طلبان بیماری که درسشان کشتار و تطمیع توده هاست.

  2. […] بود چه البرادعی در مورد مسائل هسته‌ای در زمان خاتمی گفته بود: «ما واقعا چندین بار با  حل مسئله فاصله‌ای نداشتیم.  […]

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s