نگرش نوین چپ در کشورهای سرمایه داری جهان


سخنرانی اسکارلافونتن در کنگره مارکسیسم در برلین

نگرش نوین چپ

در کشورهای بزرگ سرمایه داری جهان

یونگه ولت- ترجمه رضانافعی

 

از پنجشنبه دوم تا یکشنبه پنجم ماه ژوئن  کنگره » مارکسیسم » در برلین پایتخت آلمان برپا شد. موضوع کنگره این بود: «پرسش در باره نظام ـ برنامه چپ ها چه باید باشد؟» در آغاز کنگره اسکار  لافونتن رهبر سابق حزب چپ و رهبر امروز فراکسیون حزب چپ در مجلس ایالتی زارلاند (آلمان) سخنان مهمی ایراد کرد که من برجسته ترین بخش های آن را برایتان ترجمه کرده ام.

دوستان عزیز، رفقای گرامی!

صمیمانه از دعوتی که از من کردید سپاسگزارم. البته به مخالفان نیز خیر مقدم  می گویم ـ می دانم که چند نفر از آنها اینجا، کمین کرده اند و منتظرند تا بتوانند دوباره اتهامی را به ما بچسبانند. بویژه به خانم ها و آقایان عضو سازمان حفظ قانون اساسی ( سازمان امنیت.م)  سلام می کنم، مگر ممکن است جلسه ای نظیر این بدون حضور آنها برپا گردد؟ آنها هم مطمئنا آمده اند تا ببینند آیا کسی باز در فکر ترویج کمونیسم یا ضدیت با سامی گری (اسرائیل و یهودیت.م) و هواداری از تروتسکیزم هست؟

حال که من این سه واژه تحریک آمیز را، که دائم علیه ما بکار گرفته می شود، مطرح کردم، میل دارم نخست چند کلامی در ارتباط  با کمونیسم  بگویم. این بحث در هیچ جا باندازه المان بر مدار کوته بینی نمی گردد. من این سخن را بعنوان کسی می گویم که در مرز فرانسه زندگی می کند و میداند در فرانسه  بحث در بارۀ کمونیسم چگونه است. در آنجا کمونیسم در ارتباط با جنبش مقاومت (ضد فاشیسم) مطرح می گردد. با ابعادی بکلی متفاوت و در نتیجه با کیفتی دیگر. من سفرهای زیادی به اسپانیا کرده ام، در آنجا بحث در باره کمونیسم با جنگ داخلی اسپانیا ارتباط پیدا می کند، در آنجا هیچ کس به  این فکرنمی افتد که از آن حرف ها که ما در باره کمونیسم می زنیم، بزند. یا در ایتالیا، در آنجا کمونیسم در پیوند با پارتیزانها( مقاومت مسلحانه علیه فاشیزم) مطرح می گردد.

تحریف تاریخ

 

و اینجا، در آلمان، صحبت محدود می شود به دیوار میان دو برلین و سیم های خاردار، استالین و مائو، والسلام.  یکی از دلائل این نگرش  این است که توانستند در غرب آلمان مقاومت کمونیستی (در برابر فاشیسم.م) را به چاه فراموشی بیاندازند. این کار را البته با نقشه و برنامه کردند تا مردان و زنانی که بدلیل مقاومت علیه فاشیسم به اردوگاه ها فرستاده شدند فراموش شوند.(…)

به ما، در دبستان می آموزند که: جنبش مقاومت در آلمان عبارت بود از مقاومت مردان بیستم ژوئیه (که قصد ترور هیتلر را داشتند.م). اینطور نیست، جنبش مقاومت در آلمان، در درجه اول مقاومت زنان و مردان کارگر بود، آنها بودند که در برابر فاشیسم مقاومت کردند. آنچه در دبستان به ما، بعنوان جوانان آلمانی آموختند، تحریف تاریخ است.

در بارۀ ضدیت با سامی گری( یهودیت) فقط میل دارم بر یک واقعیت انگشت بگذارم ـ واضح است که در میان مردم یک ضدیت سرپوشیده با یهودیت وجود دارد. کسی که فکر دیگری بکند، اشتباه می کند. این ضدیت همیشه وجود داشته است. در میان چپ ها هم هست و به همین دلیل هم باید هشیار باشیم. اما کسی که با تاریخ چپ آشنا باشد می داند که در آن  ضدیت با یهود جائی ندارد. احمقانه ترین کاری که میتوان کرد چسباندن (این اتهام) به حنبش چپ است. میل دارم روی یک نکته انگشت بگذارم: وقاحت بی مانند این است که حزبی (منظور حزب دموکرات مسیحی آلمان است.م) که» گلوبکه»(مفسر قوانین نژادی در حکومت نازیها و تئوریسین فلسفه نژادی.م)  و » فیلبینگر «( قاضی دادگستری در نظام نازیها که بعد از جنگ، در آلمان فدرال از 1966 تا 1978 نخست وزیر ایالت بادن ورتمبرگ و از 1971 تا 1979 رهبر حزب دموکرات مسیحی در همین ایالت و از 1973  تا 1979معاون حزب درسراسر آلمان بود.. ویکی پدیا. م)( حزبی که اینها) اعضای آن بوده اند، حالا، مسیر اتهام را بر عکس کند و با انگشت اتهام   چپ را نشان می دهد.

این حکم در باره حزب  » یورگن موله مان» و «اریش منده» ( هر دو اعضای حزب دموکرات آزاد آلمان) و هر حزب دیگر نیز صادق است. بنا بر این اگر احزابی باید گذشته خود را تصحیح کنند، آن احزابی هستند که بعد از جنگ جهانی دوم محل تجمع انبوهی از نازیها بودند.  خوشبختانه امروز برخی از فراکسیونهای احزاب ایالتی به پژوهش و بررسی این امر مشغولند که چه تعداد از اعضای حزب نازی بعد از جنگ بعنوان نماینده در فراکسیونهای احزاب ایالتی صاحب کرسی شدند.

آ یا گابریل( رهبر کنونی حزب سوسیال دموکرات) یک تروتسکیست پنهان کار است؟

   کار دست من دادید. حالا رسیدیم به تروتسکیست ها  و باز باید به این ها بپردازم. مسئله بزرگ این » ایسم» هاست، که هیچ کس حاضر نیست بگوید  از آن چه می فهمد و منظورش چیست. تروتسکیسم را در درجه اول ارتباط می دهند با «اِنتِریسم»  و منظورشان این است که گروهی وارد حزبی می  شوند  تا در آنجا صاحب نفوذ گردند و بنحوی در برنامه و سیاست این حزب اعمال نفوذ کنند. خود من هم که به عضویت احزاب در آمدم همین هدف را داشتم، بنا بر این می شود گفت که من هم مظنون به پیروی از تروتسکی هستم. بعد بیاد «زیگمار گابریل» رهبر محترم حزب سوسیال دموکرات افتادم که اخیرا از اصلاح طلبان حزب چپ ( حزبی که سخنران از رهبران آنست.م) دعوت کرد  که برای انجام » انتریسم» به حزب او، حزب سوسیال دموکرات، بپیوندند. به این ترتیب او هم بنحوی تروتسکیست پنهان کار است. این را هم اضافه کنم تا  مطلب کامل شود:  از آنجا که سازمان امنیت فقط در حزب » ناسیونال دموکرات آلمان » ( حزب راستگرایان افراطی  ـ نزدیک به نازیها.م) نفوذ نکرده و تلاش می کند تا در حزب چپ نیز راه پیدا کند،  پس خود این گروه هم تروتسکیست است.

نکته بعدی که در برنامه قرار دارد انقلاب مستمر است، که آن نیز مرا با مشکل روربرو کرده، چون من تازه می فهمم که در  کشورهای عربی چه خبر است. همه احزاب، از صدر تا ذیل، از این انقلاب حمایت می کنند، مثلا » گیدو وستر وله» ( وزیر خارجه کنونی آلمان و عضو حزب دموکرات آزاد که در بالا هم به آن اشاره شد.م) که دائم آن طرفهاست. پس او هم می تواند تروتسکیست باشدـ و این مرا کاملا گیج کرد، چون نمی دانم با این » آش در هم جوش » چه باید بکنم.

بعد نوبت می رسد به » سوسیالیسم از پائین » (یعنی از بدنه حزب نه از رهبری.م )ولی این دیگر اصلا خطا نیست ، چون تنها چیزی که ما نمی خواهیم «سوسیالیسم از بالاست». مخالفان ما به این نکته پی نبرده اند که ما واقعا خواستار سوسیالیسم دستوری نیستیم، فرقی هم نمی کند که دستور دهنده کیست.

با این همه، چون من الان مشغول بررسی انتریسم، تروتسکیسم، کمونیسم و سوسیالیسم هستم، میل دارم توصیه ای بکنم، و با این توصیه می رسم به برنامه. توصیه من این است که ما چپ ها لغات خارجی را ترجمه کنیم. چون وقتی که ما در بحث  پیوسته لغات خارجی بکار می بریم، وقتی آنها را ترجمه نمی کنیم آماج حمله می شویم، ولی اگر ترجمه کردیم، آنوقت آنچه را که می خواهیم بگوئیم می گوئیم. مسئله بزرگ در بحث های آلمانی این است که در آنها لغت های خارجی زیاد بکار برده می شوند. و آنها که این لغت ها را بکار می برند چه آنها که نویسنده اند و چه آنها که سخنران هستند، از لحاظ فکری تنبلی می کنند و آنها را معنی نمی کنند.

من گفته ام که جنبش چپ ها یک جنبش دموکراتیک نوخواه است، می خواهم این نکته را عنوان قرار دهم. وقتی که این را می گوئیم باید بدانیم که معنی دموکراسی چیست. شما در جائی برنامه ای دیده اید که شرح داده باشد منظور از دموکراسی چیست؟ نگاهی به برنامه احزاب دیگر بیاندازید! من تا کنون در آن برنامه ها چنین تعریفی نیافته ام و به همین دلیل میل دارم معنی کلاسیک (یعنی معنی جا افتاده و برسمیت شناخته شده) آن  را بیان کنم چون برنامه ما را جمع و جور می کند. منظور چپ ها از عنوان دموکراسی یک نظام اجتماعی است که در آن خواست های اکثریت مردم یک جامعه به کرسی می نشیند. درست است که این یک تعریف بسیار ساده است ولی پر ملاط است . چون نتیجه دموکراسی را مشخص می سازد نه شکل و شمایل آن را.

ما در آلمان عادت کرده ایم در تعریف دموکراسی به توصیف شکل و شمایل آن بپردازیم، یعنی  این که ما  در فلان تاریخ و فلان تاریخ در انتخابات شرکت می کنیم و از این حرف ها. نخیر، دموکراسی را باید درنتیجه اش دید. در جامعه ای که مزد واقعی سالهاست کاهش پیدا می کند، در جامعه ای که حقوق بازنشستگان سال به سال کمتر می شود و در آن خدمات اجتماعی سال به سال کاهش می یابد، طبق تعریفی که ما از دموکراسی کردیم ، در این جامعه دموکراسی حاکم  نیست، چون دموکراسی را باید در حاصل آن ( برای مردم) دید نه در شکل و شمایلش.

لطفا یک » ایسم » دیگر

وقتی در باره تروریسم بحث می شد نیز همین بازی را علم کردند. این کاملا مسئله روز است. من در بحث های مجلس همیشه گفته ام:» باز هم یک » اسم » دیگر،  خانم صدر اعظم  شما که با تروریسم مبارزه می کنید، لطفا برای ما توضیح بدهید که این تروریسم چیست.» دو سال تمام ، من این سؤال را تکرار کردم ـ جواب ، بی جواب ـ چون دولت تعریفی نداشت، تا امروز هم ندارد. ولی یک کارمند دولت به پرسش پاسخ داد. چون متن قانون را نوشت : » تروریسم یعنی بکار بردن غیر قانونی قدرت برای به کرسی نشاندن خواست های سیاسی».  این متن در مجلس خوانده شد و ما همه به آن رای دادیم. من گفتم » بنا بر این ما  حالا تصویب کردیم که:  بوش و بـلـر  و بسیاری دیگر تروریست هستند. این خیلی عالیست که شما به این بصیرت رسیدید.» هیچ کس برای اعتراض به این سخن از جای برنخاست، نه از حزب دموکرات مسیحی و نه از حزب دموکرات آزاد ـ هیچ کس عصبانی نشد، چون  در این لحظه نمی توانستند در برابر قدرت  واژه ها چیزی بگویند.

خب، حال  نگاهی به برنامه چپ ها بیاندازیم، برنامه ای که باید ضد سرمایه داری باشد، این را باید یک بار دیگر ترجمه کنیم: ما تن به پذیرش آن نظام اقتصادی نمی دهیم، که  شرط ثروت اندوزی در آن  کار کشیدن از دیگران است. این یک توصیف درست از سرمایه داری است و ما معتقدیم که موضوع اساسی مورد بحث، در هر جامعه ای، باید مسئله اساسی در آن جامعه باشد و آن این است : چه چیز به چه کسی تعلق دارد و به چه دلیل؟

این پرسش را در برنامه دیگر احزاب پیدا نمی کنید. ولی باید به آن پاسخ داد، دست کم باید آنرا یک بار مطرح کرد. میتوان آنرا بر پایه نظریه اجتماعی لیبرال مطرح ساخت که خود به این نتیجه رسید که منشاء ثروت کار است. بعد کسی پیشنهاد کرد که بجای واژه ثروت ، واژه » ثروت از کار خود» گذاشته شود. بنا بر این ما خواستار آن هستیم که افراد جامعه صاحب آن چیزی باشند که حاصل کار آنهاست. به عبارت دیگر جامعه ای که در آن بخش اندکی از حاصل کار افراد به آنها داده شود و بخش عمده آن به کسانی داده شود که اصلا دست به سیاه و سفید نزده اند، جامعه ای است خالی از عدالت. بنظر ما چپ ها در چنین جامعه ای، عدالت وجود ندارد  و ما می خواهیم آنرا عوض کنیم.

و به این دلیل پرسش اساسی یا  مرکزی آن هم نه فقط در برنامه ما، این است: اصلا دارائی یعنی چه؟ وقتی ما می گوئیم  که دارائی از طریق کار بدست می آید، سنت کلاسیک (قدیمی و جا افتاده) لیبرال را مطرح می کنیم. ولی کار چیست؟  پاسخ به این پرسش نیز گوناگون است. و من فکر می کنم که ما در اینجا، درست در این کنگره، یک بار دیگر موظف  به بازگشت به مباحثات اولیه در میان چپ ها، چپ های اروپائی هستیم.

بنظر مارکس، «کار» یعنی (متابولیسم) سوخت و ساز با طبیعت. مارکس در اثر بسیار معروف خود بنام انتقاد بر برنامه گوتا (Kritik des Gothaer Progamms)  گوشزد کرده است که چپ ها نباید بگویند: همه دارائی ها حاصل کار هستند. و یادآور می شود که باید گفت: منشاء هر دارائی  طبیعت است. به عبارت دیگر اگر مقوله کار بطور مستقل مطرح گردد  و سوخت و ساز همیشگی آن با  طبیعت کنار گذاشته شود به نتیجه ای نادرست می رسیم.

از این رو میل دارم به شما توصیه کنم به » انتقاد از برنامه گوتا» بازگردیم. به برنامه ای بازگردیم  که در آن، در آغاز جنبش کارگری اندیشه حفاظت از طبیعت یا بررسی دقیق طبیعت در درجه اول قرار داشت و با تعریفی که ما از کار داریم ضرورتا موضوع حفاظت از محیط زیست جایگاهی دیگر دارد، جایگاهی که با آنچه مثلا حزب سبزها می گوید فرق دارد. بنظر من ادعای سبزها در مورد حفظ محیط زیست توخالی است. از نظر من آنها حافظ محیط زیست نیستند. در این مورد فقط یک دلیل ارائه می دهم: کسی که می خواهد محیط را حفظ کند، در درجه اول باید بیاموزد که چطور زندگی انسان را حفظ کند. ولی کسی که از جنگی حمایت می کند که در آن بمب های خوشه ای آلوده به «اوران» بکار می رود هرگز نمی تواند حافظ محیط زیست باشد. http://www.jungewelt.de/2011/06-04/054.php?sstr=dreistbeschr%E4nktverlogen

Advertisements

7 پاسخ

  1. با سلام به اقای نافعی. بلاخره نفهمیدم مارکسیسم جنگ و مارسیسم ایتالیا و مارکسیسم المان و در اخر سری به حزب سبز ها چی شد. در چند پاراگراف در همه زمینه ها اظهار نظر شد و اینکه حق با اوست یا مارکسیسم. هیچ واحدی بردروس مارکسیسم اضافه نمی شود مگر جامعه گذار به سوسیالیزم را نقد کنیم ولی مارکسیسم دروس اضافه ائی از صاحب نظران را نمی تواند در خود اضافه کند. ماکسیسم به تغییر می اندیشد و دروس تغییرات هم در یک فراهم خواهی لنین اتفاق افتاد و انقلابی در عقب مانده کشوری صورت گرفت . هر گونه حاشیه نویسی گرامشی گرائیست ضد مارکسیستی است چرا که نئو مارکسیست ها هر چه می زندد بر در بسته است.

  2. احمد وحدت خواه

    جناب آقای نافعی
    با سلام و احترام، خسته نباشید. ترجمه بسیار گویا و ارزنده ای از یک سخنرانی ارزشمند کرده اید. صرفنظر از موافقت یا مخالفت با نظرات اسکار لافونتن، نکات مطرح شده در این سخنرانی دلنشین بیانگر مشکلات عقیدتی و سازمانی موجود در مقابل روشنفکران و روشنگرانی است که برای پیشبرد اهداف انسانی و عدالت جویانه خود امروزه با آن مواجه هستند.
    یکی از این مشکلات بازنگری در تعاریف مقوله های اجتماعی و فلسفه است که عصر اینترنت ایجاد کرده است.
    اگر حمل بر خودستایی و فرصت طلبی نباشد، مقاله امروز من در گویا نیوز نوع ایرانی این مشکلات در میان کنشگران سیاسی ما را مطرح کرده است که امیدوارم مورد توجه و نقد شما قرار بگیرد.
    جهان به کامتان باد
    ارادتمند
    احمد وحدت خواه

  3. نظر آقای اسکارلافونتن و بطور کل چپ آلمان در مورد دخالت ارتش ناتو در لیبی چیست ؟ در سوئد سه حزب ، سوسیال دموکرات ، کمونیست (چپ) و سبز به این دخالت نظامی رای مثبت دادند . سوئد با اعزام هواپیماهای نظامی به ارتش ناتو عملا در این حمله شرکت فعال دارد .

  4. سلام. حزب چپ اصولا با شرکت آلمان در هر جنگ، هرجنگی، مخالف است و یگانه حرب در پارلمان آلمان است که با هیچ یک از جنگهائی که آلمان در آن سهیم است نه تنها موافقت نکرده بلکه بشدت و صراحت مخالفت خود را با آن اعلام کرده است. دیگر نیروهای چپ آلمان نیز که در پارلمان حضور ندارند باجنگ و لشگر کشی به دیگر کشور ها به هر شکل و بهانه بشدت مخالف هستند و مخالفت خود را نیز همیشه اعلام کرده اند. البته حزب سوسیال دموکرات در کنار این نیروها نیست. دولت گرهارد شرودر، صدر اعظم سابق آلمان در جنگ با عراق حضور نداشت ولی بعدا معلوم شد که سازمانهای اطلاعاتی آلمان با دادن اطلاعات نظامی از داخل عراق به آمریکا، با آن کشور همکاری پنهان ولی محدود می کرده است.

  5. با درود و سپاس از پاسختان
    آلمان با تمام مخالفت با جنگ هم اکنون در افقانستان 5350 پرنسل نظامی مستقر دارد و تاکنون 19 کشته و نزدیک به 80 نفر زخمی داشته است . ( ویکی پدیا ) . چرا از نظر دولت آلمان شرکت و ادامه جنگ در افغانستان مشروعیت دارد و در لیبی نه ؟ در صورتیکه میدانیم فراخوان هر دو جنگ از طرف سازمان ملل متحد صادر گشته و زیر نظر آن به پیش میرود .

  6. سلام ، من واقعا خوشحالم که این بار مقاله ای را برای ترجمه برگزیدید که در تک تک واژه ها و سلول های آن یک دنیا معنی و یک دنیا جواب به پرسش های مطرح نشده ، وجود داشت . لااقل برای من بعنوان یک کارگر که به طبقه روشنفکر تعلق ندارد .خیلی از پرسش های آقای لافونتن حتی در ذهنم مطرح نشده بود ،چه برسد به آنکه آنها را در دنیای حقیقی ریشه یابی کنم . چقدر خوب است گاه گاهی هم به این نوع نگرش ها بپردازید .البته منظور من این نیست که سایر ترجمه های این سایت مانند مسائل خاور میانه ،یا جنگ لیبی یا مقالات مربوط به اسپانیا ،امریکا و چین و ….. کمتر حائز اهمیت هستند .نه ،ولی باور کنید که شناخت مسائل احزاب چپ و نگرش های آنان و تفاوت های آنها با چپ متزلزل می تواند نه تنها در برخورد و کنش های ما بعنوان کمونیست جهان سومی با جامعه ، بلکه بعنوان اهرم فشاری در شناخت و روانکاوی خویشتن خویش بسیار موثر واقع شود . و مورد دیگری که خیلی برایم جالب بود .آن بود که شما رفیق نافعی از حالت سکوت درآمده و به پرسش دوستمان » کاوه » پاسخ دادید . این هم خودش در جای خودش اقدامی مثبت است .چقدر خوب می شد گاه گاهی روی کامنت ها ما نظر می دادید . و یک نوع دیالوگ در فضای سایت ایجاد می نمودید .این خودش یک نوع انتقال تجربه است .و باور کنید .تجربه چه از لحاظ زندگی شخصی و چه از نقطه نظر تاریخی و اجتماعی آن ،یکی از نوادر کمک های با ارزشی است که می توان به ایرانیان خارج از کشور کرد . ممنونم ،ممنونم برای پست بسیار با ارزش » نگرش چپ در کشور های سرمایه داری جهان » . باز هم یک دنیا تشکر .

  7. خواننده گرامی
    من فکر می کنم مطالبی که نوشته ام از صراحت و روشنی کافی بر خوردار است . یک بار دیکر توجه شما را به نوشته جلب می کنم شما هم لطفا یک بار دیگر دقت بفرمائید. من نوشته ام حزب چپ محالف جنگ است . حزب چپ نه در مجلس اکثریت دارد، نه در کابینه دولت آلمان حضور دارد و نه تصمیم گیرنده است . حزب چپ در مجلس آلمان در اقلیت است.از 622 کرسی مجلس آلمان 76 کرسی آن در اختیار حزب چپ است .یعنی حزب چپ کلا 76 رای دارد . در مجموع 5 حزب در پارلمان حضور دارند تصمیم گرفتن برای شرکت در جنگ تصمیم اکثریت نمایندگان مجلس است که عبارتند از احزاب دموکرات مسیحی ،سوسیال مسیحی ، دموکرات آزاد، سوسیال دموکرات، سبزها و چپ ها. بنا بر این مخالفت حزب چپ با جنگ در تصمیمات اکثریت نمایندگان مجلس که با جنگ موافق هستند نمی تواند تعیین کننده باشد. امیدوارم با این توضیحات دست کم این بخش از مسئله مسئله روشن شده باشد. طبق آمار گیری مجله آلمانی اشترن دوسوم از مردم آلمان مخالف شرکت آلمان در جنگ افغانستان هستند و خواستار بازگشت سربازان آلمانی به میهنشان هستند. اما تصمیماکثریت نمایندگان مجلس آلمان همانست که می دانید. موفق باشید

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s