«اُلی هاینونن» معاون سابق سازمان جهانی انرژی اتمی آزمایش های مقدماتی تولید کلاهک اتمی در ایران


«اُلی هاینونن» معاون سابق سازمان جهانی انرژی اتمی

آزمایش های مقدماتی تولید کلاهک اتمی در ایران

اشپیگل  شماره40- گزینش و ترجمه رضا نافعی

هفته نامه اشپیگل با  اُلی هاینونن مصاحبه ای کرده که من  بخشی از آن  را که مربوط به ایران است برای ترجمه گزیده ام.

Olli Heinonen، 65 ساله ، متولد فنلاند، 27 سال  در سازمان جهانی انرژی اتمی در وین کار می کرد و آخرین سمت  او معاونت  محمد البرادعی رئیس این سازمان بود. او  اینک استاد مهمان در دانشگاه هاروارد آمریکاست، که دانشگاه نخبگان محسوب می گردد. کار او در سازمان انرژی اتمی در وین جلوگیری از گسترش سلاحهای اتمی بود . او  بارها به ایران، کره شمالی و پاکستان سفر و با مقامات این کشورها گفتگو کرده است. در سال  2005 سازمان انرژی اتمی وین به دریافت جایزه صلح نوبل نائل آمد، که تلاش های پیگیر او  در منع گسترش سلاحهای اتمی  در جهان، در این تصمیم گیری بی تاثیر نبود.

….اشپیگل ــ  ازسخنان شما بوی نگرانی بر می خیزد. آیا تهران واقعا در راه مسقیم دست یافتن به بمب اتمی است؟

ــ تردیدی نیست که برنامه اتمی ایران امروز بسیار پیش رفته تر از سال 2003 است که با کشف پایگاه نطنز توجه ما به ایران جلب شد. در آن زمان ، در آنجا آزمایش های محرمانه برای غنی سازی اورانیوم، درمقیاس کوچک صورت می گرفت، همان وقت ایرانی ها اعلام کردند که  قصد دارند در اراک نیز رآکتورآب سنگین برای بدست آوردن پلوتونیوم برپا سازند….

ـــ که هم برای تولید نیرو و هم برای ساختن بمب  بکار می آید.

ــ ایران همیشه ادعا کرده که تنها خواستار استفاده از نیروی اتمی برای مقاصد صلح آمیز است. من، هم در آنزمان، به این نیت مشکوک بودم  و هم امروز، خیلی بیشتر از آنزمان .

ــ چرا مثل رئیس سابق خود محمد البرادعی این را اعلام نمی کنید: ما هنوز » کولتی که از آن دود بلند شود » نیافته ایم، یعنی سند قطعی برای اثبات این که ایرانی ها قصد تولید سلاح دارند؟

ــ صاحبان قدرت در ایران پیش از کشف نظنز، بیش از دهسال برنامه اتمی خود را پنهان نگاه داشته بودند. امروز فاکت ها از این قرارند : دستگاهای تبدیل در اصفهان 371 تن   Uranhexaflorid  تولید کرده اند و در نطنز 8 هزاردستگاه سانترفیوژ آماده تبدیل این ماده اولیه  هستند . در فوریه 2010  ایران شروع به غنی سازی اورانیوم تا 20 در صد کرد، که یک گام اساسی  در جهت تولید بمب است ــ برای تبدیل اورانیوم 20 در صدی به اورانیوم ضروری برای ساختن بمب فرصتی چند ماهه کافی است و فریدون عباسی که به ریاست سازمان انرژی اتمی ایران منصوب شد…

ــ …..همان دانشمندی که از سال 2007 نامش در فهرست سازندگان احتمالی بمب قرار دارد  و بنا به تصمیم شورای امنیت ملی اجازه سفر به خارج ندارد و ده ما پیش از   سوء قصد  احتمالی سازمان اطلاعات اسرائیل، جان بدر برد.

ــ  این عباسی ، در آغاز ماه ژوئن اعلام کرد که ایران  قصد دارد تولید اورانیوم 20 در صدی را از نظنز به  فردو انتقال دهد و تولید را سه برابر سازد. فردو نیز که در نزدیکی قم قرار دارد و این  نیز یکی از همین پایگاه هاست که ایران وجود آنرا نزدیک به دوسال پیش اعلام کرد.

ــ و همه این ها ارتباطی با استفاده مسالمت آمیز از نیروی اتمی دارد؟

ــ برای تولید برق برای لامپ نیازی به اورانیوم 20 درصدی نیست و مقدار تولید شده نیز بیش از آنست که ایران برای رآکتور علمی خود به آن نیاز دارد. افزون بر این ایران اعلام کرد که قصد دارد ده سایت اتمی دیکر برای غنی سازی ایجاد کند. کارشناسان ایرانی با نوترون و چاشنی های انفجاری قوی آزمایش هائی نیز کرده اند که فقط  به کار مصارف نظامی می خورد. آنها در زمینۀ  تولید آب سنگین در اراک نیز چنان  پیش رفت های قاطع  می کنند که از سال 2014 به بعد پلوتونیوم کافی برای تولید بمب خواهند داشت .

اشپیگل ــ فکر می کنید ایران در سال 2014ا علام خواهد کرد که قدرت اتمی است؟ آیا حکام کشور اسلامی  خواهند گفت که یک بمب اتمی کارآمد هم در اختیار دارند ـ  یا با بمب خود تهدید خواهند کرد؟

ــ این را نمیدانم. ولی مطمئنم که تهران در همین سال آینده به این توانائی دست خواهد یافت که اورانیوم قابل انفجار تولید کند. در این صورت ایرانی ها ، دست کم یک قدرت بالقوه اتمی خواهند بود که هر آن می توانند سلاح نهائی را تولید کنند.

ــ پس ویروس اینترنتی استاکس نت، که گویا ساخت دانشمندان اسرائیلی بود و به نظنز فرستاده شد لطمه ای به برنامه ایران نزد؟

ــ چرا، آن  ویروس کار را به تعویق انداخت، آن ویروس بقدری موثر بود که طبق تخمین من در حدود 2 هزار سانترفیوژ نطنز را از کار انداخت. ولی دانشمندان ایرانی با هوشند و مشکل را حل کردند.

ــ بنظر می رسد بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، هنوز هم در فکر بمباران ایران است، شما هم همین پیشنهاد را می کنید؟

ــ به هیچ وجه، من با  » مه ایر داگان »  رئیس سابق موساد، هم نظرم که گفت چنین حمله ای «دیوانگی » است. ما حتی نمی دانیم، کجا ها باید بمباران شوند.

ــ منظورتان چیست ؟

ــ تقریبا می توان مطمئن بود  که ایرانی ها پایگاه ها و مکان هائی مخفی دارند که مواد را در آنجا ها پنهان کرده اند و احتمالا پس از ویران شدن نطنز می توانند دوباره بسرعت دست به غنی سازی اورانیوم بزنند. تردیدی نیست که پس از یک حمله، رهبری سیاسی  دیگر به مقامات اتمی وین اجازه ورد به کشور را نخواهد داد و با تمام نیرو دست به تولید هرچه بیشتر سلاحهای اتمی خواهد زد و این کار مورد تایید اکثریت وسیع مردم نیز قرار خواهد گرفت. من سیاستگر نیستم ولی قادر به تصور عواقب این مسلح شدن همراه با عملیات انتقامی  احتمالی علیه اسرائیل وغرب هستم .

ــ پس باید دست ایران را باز گذاشت و به محدود کردن بمب ایرانی اکتفا کرد؟

ــ ما باید برای اجرای قرارداد الحاقی، که ایران آنرا در واقع قبول کرده، فشار بیاوریم. آنوقت مقامات اتمی اجازه خواهند یافت بدون اعلام قبلی برای کنترل بی حد و مرز به ایران سفر کنند. اگر ایران کماکان تعهدات خود را اجرا نکند آنوقت شورای امنیت سازمان ملل باید واکنش نشان دهد و گام بگام  محدودیت ها را تشدید کند.

ــ این که تا کنون بی نتیجه بوده و با عرض معذرت، حاکی از درماندگی بوده است. اگر به پشت سر بنگریم ــ  مقامات اتمی سگ پاسبان بی دندان بوده اند؟

ــ قدرت هر سازمان جهانی همانقدر است که اعضای آن سازمان بخواهند. و شما نباید فراموش کنید که ایرانی ها همیشه بسیار ماهرانه عمل کرده اند. آنها تا حدود بسیار زیادی در محدودۀ تعهدات خود عمل کرده اند…

ــ… و در عین حال ماموران بین المللی کنترل را بازی دادند وهر بار با کارگاههای تازه ای روبرو ساختند؟

ــ استدلال های ما با آنها بر اساس  مقررات بود، آنها مجموع جامعه بین المللی را بازی دادند و از زمان با حداکثرخلاقیت استفاده کردند و پیوسته پیش تر رفتند. البرادعی، رئیس پیشین من، هرگز با من هم نظر نبود که اگر ایران به توافق ها عمل نکند و برنامه تسلیحاتی اش را به مرحله نهائی برساند، آنوقت دیگر برای دست بکاری زدن دیر شده است .

ــ یوکیا آمانو،که ژاپنی است و دسامبر 2009 ریاست مقامات اتمی بین المللی را دارد، لحنش را در برابر ایران تند تر کرده است…

ــ …بله، من هم متوجه شده ام. ولی  به تشخیص من  او هم نسخه ای برای ایران ندارد….

6 پاسخ

  1. 1914 غلط است به 2014 اصلاح شود

  2. «تردیدی نیست که پس از یک حمله، رهبری سیاسی دیگر به مقامات اتمی وین اجازه ورد به کشور را نخواهد داد و با تمام نیرو دست به تولید هرچه بیشتر سلاحهای اتمی خواهد زد و این کار مورد تایید اکثریت وسیع مردم نیز قرار خواهد گرفت.»
    این بخش از سخنان این کارشناس نشان دهنده درک درست وی از شرایط کنونی ایران بوده و حاکی از آن است که آنها بخوبی از دید و واکنش ایرانیان نسبت به قضیه انرژی هسته ای باخبرند. برخی از هم میهنان روشنفکر می توانند از ایشان یاد بگیرند.
    در ضمن منظور از ۱۹۱۴ همان گونه که بالاتر نیز اشاره شده ۲۰۱۴ میلادی است.

  3. سلام . من هم مانند خیلی های دیگر با نیرو گاه های اتمی مخالف بودم . و همیشه هم در همه جا علیه مواضع ایران برای دست یابی به اورانیوم غنی شده و احتمالا تهیه و ساخت بمب اتمی به تبلیغ پرداخته ام . اما راستش در این چند ماهه اخیر کمی در این موضع گیری خودم سست شده ام . شاید دلیلش اقدام ناجوانمردانه ناتو در حمله به لیبی بوده است . واقعا این جنگ خیلی از مسائلی که من در جریان جنگ عراق متوجه آن نشده بودم ، برایم روشن کرد . جنگی که سبب شد کشور لیبی را که مصمم بود در همین سالها هشتمین معجزه جهان (آبرسانی صحراهای وسیع از طریق کانالها و رودخانه های مصنوعی) را در معرض تماشا قرار دهد، به ویرانه تبدیل کرد . جنگی که حتما شما جناب نافعی و دیگر خوانندگان در فیلمها و کلیپها دیده اید که چگونه گروههای آدمخوار آموزش دیده وابسته به القاعده و نهایتا امپریالیسم با کارد سلاخی سر انسان می برند .در این جنگ از اوران تضعیف شده استفاده شد .
    یا شاید جنایتهای وحشیانه امریکا در جنگ با عراق ، تجزیه آن . هتک حرمت از انسان عراقی ( در خبر ها خواندم میزان فحشا و روسپی گری در میان زنان نگون بخت عراقی بالا رفته ) ! و ویرانی عراق در این مورد نقشی داشته .
    یا شاید یاداوری آنچه که در طول این سالها در افغانستان گذشت و نهایتا کشوری که مرکز کشت انواع مواد افیونی است را باقی گذاشت. سرزمینی که مطمنا سالیان دراز دیگر رنگ خوشی و آرامش به خود نخواهد دید . و خیلی موارد دیگر از من انسانی ساخته که همچون مار گزیده ها از ریسمان سیاه و سفید می ترسم . من دیگر به هیچکس و هیچ چیز اعتماد ندارم . چه کسی از من و از نسل من در خاورمیانه نسلی نا امید و دلسرد ساخت . آیا همین آقایانی که امروز ندای اینکه ایران می خواهد بمب اتم بسازد را صبح تا شب در بوق و کرنا کرده ودم از اسلام وحشی و خونریز میزنند ، اینها مقصر در بدبختی انسان خاور میانه ای نبودند ؟
    من با توجه به شناختی که از شما آقای نافعی بعنوان یک انسان صلح طلب و موقر دارم . تمنا دارم پوزش من را بپذیرید اگر اینک با درد و بغض می گویم : من دیگر مخالف بمب اتم ایران نیستم ! چون دیگر آن جوان بیست ساله چند سال پیش نیستم که با رویا زندگی کنم .حالا میدانم ضعیف در جهان ما محکوم به فناست . آیا اگر لیبی یا عراق مانند کره شمالی بمب اتمی داشتند . به همین راحتی میشد که خاک پاک سرزمین آنها لگد کوب سربازان بیگانه گردد ؟ آیا اگر فلسطینیها سلاح اتمی داشتند ؛ باز هم مجبور بودند حدود ۶۰ سال بدنبال حق خود اینجا وانجا بدوند ؟ گردن خود را در مقابل هر نامردی مانند بوش ؛ اوباما .سارکوزی و از ما بهتران که در سازمان به اصطلاح ملل متحد نشسته اند ، کج کرده و کمی زمین مطالبه کنند ؟ پس اجازه دهید همین جا فریاد کنم : بگذارید ایران بمب و سلاح اتمی خود را بسازد . از چه می ترسیم ؟ از جنگ ؟!!! والله در طول این چند سال اخیر که آقایان ناتو روی شمر و یزید را هم در کشتارهای وحشیانه جنگی سفید کردند ! از قحطی بعد از جنگ ؟ مگر همین الان روزانه ۸۰۰ کودک در سومالی از گرسنگی نمی میرند ؟ چه کسی مسئول قحطی شاخ آفریقاست ؟ آیا چیزی بجز تغییرات آب و هوایی و گرمایش زمین که دلیلش وجود گازهای گلخانه ای در جو زمین است ؛ مقصر می باشد ؟ دلیل انتشار بیش از حد این گازها همانا کارخانه ها و عوامل انسانی هستند . دلیل آن کشورهای توسعه یافته امپریالیستی هستند . شاید ایران با دردست داشتن سلاح اتمی کمی روی ناتو را کم کند !
    بار دیگر بخاطر اینکه احساساتی شدم از شما آقای نافعی و خوانندگان محترم شما پوزش می طلبم . اما باور کنید من همیشه آدم سربزیر و صلح طلبی بودم .سیمای من بعنوان انسان کینه ای و انتقام جوی امروز ، محصول پایمال شدن حق من در ویتنام ، کره ، هیروشیما . افغانستان ، عراق ، لیبی . کوزوو ، شیلی ، نیکاراگوا و……. از همه بدتر در اجلاس گوادلوپ سی و اندی سال پیش است .آقایان از بمب اتم رژیم ایران می ترسند !!!!! آقایان از القاعده می ترسند !!!!اما من می پرسم چه کسی در اجلاس گوادلوپ تصمیم برای سرنوشت ایران من گرفت ؟ چه کسی القاعده را برای جلو گیری از نفوذ شوروی تقویت کرد ؟ بسیار خب حالا که خربزه خورده اید ؛ پای لرزش هم بنشینید .

  4. آقای هاینونن در اشتباه است که میگوید ایران قراداد الحاقی را قبول کرده. از نظر حقوقی ایران این قراداد را نپذیرفته است. در قراردادهای بین المللی قاعده بر این است که یک قرارداد هنگامی معتبر است که مجلس آن کشور آن را تایید و تصویب نماید. این قرار داد الحاقی در مجلس ایران رد شد و به تصویب نرسید. نکته ای که خیلی هارا به اشتباه میاندازد این است که نماینده ایران این قرار داد را در وین امضاء و یا باصطلاح پاراف کرد. اما این امضاء فقط تایید وصول متن قرارداد است و نافذ بودن محتوای آن منوط به تصویب مجلس است، که همانطور که ذکر شد در مجلس به تصویب نرسید و در نتیجه قراردادی منعقد نشد. ازخیلی ها این شنیده میشود که ایران قراداد الحاقی را امضاء ولی به آن عمل نکرد که این را میتوان حمل بر کم توجهی یا کم اطلاعی گوینده یا نویسنده کرد. اما وقتی معاون سابق سازمان جهانی انرژی اتمی هم چنین اظهاری میکند مساله حیرت آور میشود.

    لازم به یادآوری است که در متن الحاقی نکاتی بود که از نظر حقوقی خلاف اصول متداول بود. از جمله این که ایران تعهد میکند که هیچگاه اجازه لغووخروج از این قراداد رانداشته باشد.

    برای انبساط خاطر این نکته را اضافه کنم که فرانسه هم از جملۀ امضاء کنندگان قرارداد منع آزمایش سلاح های اتمی است. اما میدانیم که این کشور در سال 1997 میلادی چند آزمایش اتمی در منطقۀ اقیانوس آرام انجام داد. کاری که فرانسه کرد برای اینکه مرتکب تخلف حقوقی نشود این بود که برای چند روز از قرارداد خارج شد و بعد از پایان آزمایش های اتمی لازم دوباره جزء امضاء کنندگان قراردادشد. ای کاش داشتن این سلاح کشتار جمعی برای همه ممنوع میشد.

  5. ممنون از توضیحات روشنگر و درست شما.

  6. اندکی صبر سحر نزدیک است

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s